Komisja Europejska zatwierdziła krajowe plany obronne ośmiu państw członkowskich, co stanowi kamień milowy w dążeniu Europy do wzmocnienia jej bezpieczeństwa. Komisja przedłożyła Radzie wniosek w sprawie zatwierdzenia pomocy finansowej dla Belgii, Bułgarii, Danii, Hiszpanii, Chorwacji, Cypru, Portugalii i Rumunii.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen powiedziała: W ubiegłym roku UE poczyniła większe postępy w dziedzinie obronności niż w poprzednich dziesięcioleciach. Biała księga i plan gotowości do 2030 r. umożliwiły państwom członkowskim uruchomienie do 800 mld EUR na obronność. Obejmuje to 150 mld euro na wspólne zamówienia – BEZPIECZEŃSTWO. Zatwierdziliśmy wstępną partię planów SAFE dla Belgii, Bułgarii, Danii, Hiszpanii, Chorwacji, Cypru, Portugalii i Rumunii. Pozostali pójdą za nim wkrótce. Rada musi teraz pilnie zatwierdzić te plany, aby umożliwić szybką wypłatę środków”.
Decyzja ta jest następstwem rygorystycznej oceny krajowych planów inwestycji w obronność w ramach inicjatywy Security Action for Europe (SAFE). Poparcie toruje drogę pierwszej fali tanich, długoterminowych pożyczek, które mają zostać uwolnione, umożliwiając tym narodom pilne zwiększenie gotowości wojskowej i nabycie potrzebnego nowoczesnego sprzętu obronnego. Integruje również Ukrainę z ekosystemem bezpieczeństwa UE i zapewnia szybkie i trwałe wsparcie.
Poziomy finansowania dla każdego kraju zostały wstępnie ustalone we wrześniu, w oparciu o zasady solidarności i przejrzystości. Na przykład na Cypr przeznaczono 1,18 mld EUR, a na Rumunię wstępnie przydzielono 16,68 mld EUR. Ta grupa 8 państw członkowskich ma prawo do około 38 mld euro po podpisaniu umów pożyczki. Fundusze te zapewnią istotny impuls dla zdolności strategicznych tam, gdzie są one najbardziej potrzebne.
Kolejne kroki
Po zakończeniu oceny przez Komisję Rada ma teraz cztery tygodnie na przyjęcie decyzji wykonawczych. Po zatwierdzeniu umowy pożyczki Komisja sfinalizuje ją, a pierwsze płatności mają nastąpić w marcu 2026 r.
Kontekst
Rozporządzenie SAFE przyjęto 27 maja 2025 r. w ramach pakietu „Gotowość na 2030 r.” – ambitnego pakietu obronnego zapewniającego państwom członkowskim UE dźwignie finansowe w celu stymulowania gwałtownego wzrostu inwestycji w zdolności obronne.
SAFE umożliwi państwom członkowskim natychmiastowe i masowe zwiększenie inwestycji w obronność poprzez wspólne zamówienia z europejskiego przemysłu obronnego, koncentrując się na priorytetowych zdolnościach. Przyczyni się to do zapewnienia interoperacyjności, przewidywalności i zmniejszenia kosztów silnej europejskiej bazy przemysłowej sektora obronnego. Ukraina i państwa EFTA/EOG będą mogły przystąpić do wspólnych zamówień i będą mogły dokonywać zakupów w swoich branżach.
SAFE umożliwi również krajom przystępującym, krajom kandydującym, potencjalnym krajom kandydującym i krajom, które podpisały partnerstwa w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony z UE, przystąpienie do wspólnych zamówień i przyczynienie się do zagregowanego popytu. Mogą one również negocjować konkretne, wzajemnie korzystne umowy dotyczące udziału ich odpowiednich branż w takich zamówieniach.
Aby uzyskać więcej informacji
Biała księga na rzecz europejskiej obronności i plan ReArm Europa – gotowość do 2030 r.