Egzekwowanie aktu o usługach cyfrowych: Komisja uruchamia Europejskie Centrum Przejrzystości Algorytmicznej

Jutro w hiszpańskiej Sewilli Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej zainauguruje oficjalnie działalność Europejskiego Centrum Przejrzystości Algorytmicznej (ECAT). Z tej okazji odbędzie się wydarzenie inauguracyjne, które będzie transmitowane tutaj.

W wydarzeniu wezmą udział przedstawiciele instytucji UE, środowisk akademickich, społeczeństwa obywatelskiego i branży, której dotyczą przepisy, którzy omówią główne wyzwania i społeczne znaczenie nadzoru nad sposobem wykorzystywania systemów algorytmicznych. Po wysłuchaniu wystąpienia wideo komisarza ds. rynku wewnętrznego Thierry’ego Bretona widzowie będą mogli zapoznać się z bieżącymi i planowanymi pracami ECAT, między innymi w formie prezentacji na żywo obrazujących potencjał Centrum.

Rola ECAT w świetle aktu o usługach cyfrowych

Akt o usługach cyfrowych nakłada określone wymogi w zakresie zarządzania ryzykiem na firmy wytypowane przez Komisję Europejską jako bardzo duże platformy internetowe i bardzo duże wyszukiwarki internetowe. Zgodnie z tymi zasadami wskazane platformy będą musiały identyfikować, analizować i ograniczać wiele rodzajów ryzyka systemowego na swoich platformach, począwszy od ryzyka szerzenia nielegalnych treści i dezinformacji za pośrednictwem swoich usług, a skończywszy na oddziaływaniu na wolność wypowiedzi czy wolność mediów. Podobnie oceniane i ograniczane będą zagrożenia internetowe związane z przemocą na tle płciowym oraz ochroną małoletnich i ich zdrowia psychicznego. Plany ograniczania ryzyka wytypowanych platform i wyszukiwarek będą podlegać niezależnemu audytowi i nadzorowi ze strony Komisji Europejskiej.    

ECAT dostarczy Komisji wewnętrznej wiedzy technicznej i naukowej, która pozwoli zapewnić zgodność systemów algorytmicznych wykorzystywanych przez bardzo duże platformy internetowe i bardzo duże wyszukiwarki internetowe z określonymi w akcie o usługach cyfrowych wymogami dotyczącymi przejrzystości, zarządzania ryzykiem i ograniczania ryzyka. Dotyczy to m.in. wykonywania analiz technicznych i ocen algorytmów. Interdyscyplinarny zespół złożony z analityków danych, ekspertów w dziedzinie sztucznej inteligencji, socjologów i specjalistów prawników oceni funkcjonowanie tych systemów i zaproponuje optymalne sposoby ograniczenia ich negatywnego wpływu. Stworzy to podstawę gruntownej analizy sprawozdań z przejrzystości składanych przez wytypowane platformy oraz ich własnej oceny ryzyka, a zarazem pozwoli skontrolować ich systemy na każde żądanie Komisji.

Misja ta nie miałaby szans powodzenia bez odpowiednich zdolności badawczych i prognostycznych, które są również nieodłączną częścią koncepcji działania ECAT. Naukowcy JRC będą wykorzystywać i dalej rozwijać swoje długoletnie doświadczenie w dziedzinie sztucznej inteligencji, które już odegrało istotną rolę w przygotowaniu innych ważnych uregulowań, takich jak akt w sprawie sztucznej inteligencjiskoordynowany plan w sprawie sztucznej inteligencji i jego przegląd z 2021 r. Badacze ECAT zajmą się nie tylko określeniem i eliminowaniem zagrożeń systemowych związanych z działaniem bardzo dużych platform i wyszukiwarek internetowych, ale zbadają również długoterminowy wpływ społeczny algorytmów.

Kontekst

15 grudnia 2020 r. Komisja przedstawiła wniosek w sprawie aktu o usługach cyfrowych wraz z wnioskiem w sprawie aktu o rynkach cyfrowych, które to akty mają stanowić kompleksowe ramy prawne zapewniające bezpieczniejsze i bardziej sprawiedliwe środowisko cyfrowe dla wszystkich. 16 listopada 2022 r. w następstwie porozumienia politycznego osiągniętego przez współprawodawców UE w kwietniu 2022 r. wszedł w życie akt prawny o usługach cyfrowych. 17 lutego 2023 r. upłynął termin publikacji danych na temat miesięcznej liczby aktywnych użytkowników platform i wyszukiwarek. Komisja analizuje obecnie te dane w celu wytypowania bardzo dużych platform internetowych i bardzo dużych wyszukiwarek internetowych, które w terminie czterech miesięcy od daty wytypowania będą zobowiązane spełnić wszystkie wymogi wynikające z aktu o usługach cyfrowych, w szczególności przedłożyć pierwszą ocenę ryzyka. Do dnia 17 lutego 2024 r. akt prawny o usługach cyfrowych będzie miał zastosowanie do wszystkich usług pośrednich; w tym samym terminie państwa członkowskie są zobowiązane do wyznaczenia koordynatorów ds. usług cyfrowych.

Akt o usługach cyfrowych stosuje się do wszystkich usług cyfrowych, które łączą konsumentów z towarami, usługami lub treściami. Ustanowiono w nim nowe, kompleksowe obowiązki platform internetowych w zakresie ograniczania szkodliwych zjawisk i przeciwdziałania zagrożeniom w internecie, wprowadzono silne zabezpieczenia praw użytkowników, a platformy cyfrowe objęto nowymi, wyjątkowymi w charakterze ramami prawnymi regulującymi ich przejrzystość i rozliczalność. Akt ten, pomyślany jako jednolity dla całej UE zbiór przepisów, zapewni nowe możliwości ochrony użytkowników, a przedsiębiorstwom zagwarantuje pewność prawa na całym jednolitym rynku. Jest to pierwszy tego rodzaju zestaw narzędzi regulacyjnych na świecie, który stanowi międzynarodowy punkt odniesienia w kwestii regulowania działalności pośredników internetowych.

Dodatkowe informacje

Europejskie Centrum ds. Przejrzystości Algorytmicznej (ECAT)

Tekst aktu o usługach cyfrowych w Dzienniku Urzędowym UE

Pytania i odpowiedzi dotyczące aktu o usługach cyfrowych

Strona z informacjami na temat aktu o usługach cyfrowych

Pakiet dotyczący aktu o usługach cyfrowych